Mùa Xuân Dưới Dốc Nhà Bò _ (Lê Văn Phúc) (Hồi Ký)

  • PDF

 2.dalat8.jpg - 105.24 Kb

MÙA XUÂN
DƯỚI DỐC NHÀ BÒ… 

     Mỗi năm, một con vật được suy tôn làm đại diện và tượng trưng, tượng hình cho nhiệm kỳ 12 tháng. Không hiểu phía trời Đông, ai đã nghĩ ra cái trò này và chỉ giới hạn trong 12 con vật thôi. Hết nhiệm kỳ của 12 con là một giáp, lại quay trở lại từ đầu theo thứ tự : Tí, sửu, dần, mão, thìn, tị, ngọ, mùi, thân, dậu, tuất, hợi.

    Cũng chả hiểu người ta nghĩ ngợi, căn cứ vào đâu mà tuyển lựa những con thú này. Có con nhỏ xíu, chả có thành tích gì đặc sắc như con chuột; có con bò sát, luồn lách, cũng chẳng làm nên trò trống gì lưu lại với đời như con rắn; có con chuyên môn bị mần thịt hoặc bị săn trứng như con gà; có con chẳng làm lụng, canh chừng gì cả mà được nêu tên như con mèo; có con cứ ăn no rồi lại nằm dài chờ bị mần thịt cũng được vinh danh như con heo...

     Xuất sứ của những đại biểu ấy, theo như sự hiểu biết hạn hẹp của tôi thì không thấy ghi chép trong sách giáo khoa hay trong truyện nào cả. Có nhẽ xuất xứ tự bên Tầu!

     Cũng theo thông lệ trong giới báo chí Việt Nam từ mấy chục năm nay, mỗi năm tòa báo cho ra lò một số báo Xuân, gọi là đóng góp với văn đàn, phục vụ độc giả. Và những nhà văn, nhà thơ, nhà nhạc, nhà họa, nhà lấy quảng cáo phải làm việc hết mình để có những tiết mục hấp dẫn.

     Trong không khí tưng bừng vui đón xuân sang như thế, tội nghiệp nhất là những người góp bài. Bởi còn mấy tháng nữa mới sang xuân nhưng các tay thợ viết đã phải nhả ngọc phun châu, tưởng tượng ra cái cảnh hoa xuân nở đầy trời, nắng xuân tràn lan muôn nơi, gió xuân phơi phới, pháo xuân nổ đì đùng, nhạc xuân rộn rã đón mùa xuân tới. Thợ viết còn phải tả cả những cô gái xuân lũ lượt đi chơi chợ tết, cũng là dịp để ngấp nghé xem có chàng nào vừa mắt thì chớp nháy cho tình. Những chàng trai độc thân rủ nhau đi chợ tết, đi phố để ngắm các thiếu nữ đẹp, còn là dịp may hi hữu trong năm để cua đào, giữ làm riêng kỷ vật.

     Những vụ dàn bài dàn cảnh để sáng tác như thế, phải làm sao cho được mượt mà mướt mát, êm ru bà rù trong cảnh đón xuân sang, cứ y như thật mới qua con mắt cú vọ, qua được sự kiểm duyệt của ông chủ nhiệm để bài dược xuất hiện trên trang báo.

     Tôi cũng ở trong cái vòng luẩn quẩn ấy, nên cứ đến gần cuối năm tây là ông chủ nhiệm đã réo gọi viết bài, nạp bài theo kỳ hạn ấn định để kịp lên khuôn in báo phát hành trước cuối năm ta!

                                                               ***
     Ngày tôi hai mươi tuổi, đáp máy bay từ phi trường Cát Bi, Hải Phòng vào Dalat - đất Hoàng Triều Cương Thổ - làm lính nhà vua, tức lính Ngự Lâm Quân thì cuộc đời tôi thay đổi liền tút suỵt. Đang là một học trò khoác áo thư sinh bỗng thành cậu Cai Phúc đeo lon cánh gà làm chuẩn. Đang ở miền bắc lạc ngay vào miền trung vẳng tiếng, có em xinh em bé tên là Lan Hương. Đang đầu óc ngây ngô chất phác bỗng trở thành kẻ mộng mơ, tha thẩn rừng chiều như một kẻ tình si đi tìm vần thơ sầu rụng.

     Khung cảnh Lâm Viên như một khung cảnh thần tiên hạ giới - mặc dù tôi chưa được lên tiên ngày nào nhưng cũng đoán mò như thế - mà lại có chuyện dính tí ái tình vào thì nó hóa ra lãng mạn, ô mê ly đời ta một thuở yêu đào.

     Ở lính Ngự Lâm Quân, tôi có hai công tác: Một là phụ trách Chương Trình Tiếng Nói Ngự Lâm Quân trên đài phát thanh Dalat, mỗi tuần 45 phút vào chiều thứ năm và dậy Vovinam cho đại đội cận vệ Đức Quốc Trưởng Bảo Đại, mỗi tuần 2 buổi. Với những công tác đặc biệt ấy, tôi được đặc cách miễn trực, miễn gác, miễn tuần tiễu . Như vậy, tương đối là tôi có thời giờ rộng rãi hơn người. Nên tôi thường la cà xuống quán cà phê của cô Lan.

     Gia đình cô ở dưới dốc nhà bò – nghe nói ngày xưa khu này có nuôi bò - nhưng có cái quán hàng ngay sát hàng rào giây kẽm gai tiểu khu nên anh em nhà lính tối ngày lui tới phất phơ ăn nhậu tán dóc, chọc ghẹo mấy chị em cô Lan.Lan là em út, tuổi 16 trăng tròn, có đôi mắt rất ướt, má lúm đồng tiền và chiếc răng khểnh dễ thương, nói như cười, còn cười thì ôi thôi đổ quán siêu đình như bỡn. Thành thử ra nhiều cậu lính mê nàng còn hơn điếu đổ, trong đó tất nhiên là phải có cả Cai tôi.

     Mấy chị em của Lan không đẹp như Lan nhưng dịu dàng ngoan ngoãn con nhà, khiến dân nhà binh nhiều anh muốn làm rể đông sàng nhà cụ Thượng Sĩ Thường Vụ. Cụ ông đi lính lâu năm từ thời Tây cà lồ, nói năng văng tục tùm lum mà lòng dạ thực lành ngay. Đám lính cậu vẫn gọi cụ là Papa, tính nộp đờ măng xin cái bàn tay luôn cả cái bàn chân của các ái nữ mà cụ chỉ cười ào ào chứ chưa chấm ai cả.

     Hàng ngày, trước giờ tập họp buổi sáng, bọn lính độc thân nằm trong tiểu khu không đứa nào bảo đứa nào đều trực chỉ quán cô Lan ăn điểm tâm, cà phê cà pháo. Bà cụ thượng sĩ có món xôi lạp xường, bánh mì ốp la, thịt bò kho làm chuẩn. Cuối tuần đặc biệt có bún sáo măng, bún riêu cua hoặc mì Quảng, canh bánh đa thay đổi bất thường. Bọn lính trẻ không ai théc méc chi về món ăn, nấu nướng vì tuổi trẻ vốn dễ tính. Hai nữa, họ nhắm mục tiêu là mấy cô con gái hơ hớ của cụ thượng sĩ cho nên bất cứ chuyện gì khác cũng chỉ là phụ tạp. Quán còn nấu cơm thang cho những tên độc thân, thành thử ra ngoài giờ làm việc, lóc nhóc nhiều tên lính xuống quán đớp và tiện dịp đấu hót một cách hợp lệ quân dịch.

     Hồi đó, tôi mới rũ áo thư sinh khoác áo nhà binh, mặt mũi nai tơ, nói năng lí nhí như trong mồm ngậm hột thị. Chả bù với mấy tên ma mãnh, chúng nó đấu hót rất mả, rát có duyên, dễ thương có một. Đến như tôi là con trai mà nghe bọn chúng nó tán nhăng tán cuội còn thấy mê huống hồ... Ngồi chung với bọn chúng, tôi bị coi như là tép riu, đồ bỏ.

     Bù lại, nhờ trời tôi có tí tài mọn và có chút... duyên thầm! Tài mọn là tôi phụ trách phát thanh, ca nhạc kịch trên đài Dalat. Kèm theo cái tài mọn nữa ít ai có là tôi dậy võ, người đầu tiên đưa Vovinam vào Ngự Lâm Quân. Với mấy cái tài vặt ấy, nói chung thì tôi được cấp trên ưu đãi mà nói riêng thì cô Lan cũng đã để mắt xanh tới Cai Phúc cánh gà.

     Những phút giây không phải làm việc theo giờ giấc văn phòng, tôi thường một mình la cà dưới quán hàng của cụ thượng. Nhờ một mình một chợ như thế, tôi tìm cách kiếm câu chuyện làm quà cho cụ bà vui lòng nhưng mắt vẫn dán vào cô bé Lan mới tí tuổi đầu đã tinh như ma, khôn như người lớn.

     Cụ bà rất có cảm tình với tôi vì mỗi lần xuống quán, tôi lại ngồi dưới bếp thăm hỏi cụ dăm điều ba chuyện ngày xưa, quê quán cụ ở vùng nào, nhà cửa ruộng vườn ra sao... Thế là cụ bà như bắt được vàng, phát thanh mệt nghỉ, kể tràng giang đại hải, đầu cua tai nheo rất lằng nhằng tình tiết. Tôi chỉ việc ngồi vểnh tai nghe, thỉnh thoảng phụ đề cho cụ yên chí là vẫn có người nghe cụ kể chuyện và lấy hơi kể tiếp. Tôi lại giúp cụ bà nhặt rau, giã cua, cắt tiết vịt, coi như con cháu trong nhà khiến cụ rất ưng ý. Đâu có như mấy đứa kia chỉ đấu hót, phá phách, chọc ghẹo con gái cụ.

     Nói cho ngay, tôi phá thì không dám phá nhưng vẫn dòm chừng cô Lan, thỉnh thoảng đá cái lông nheo, cười tình, gợi chuyện. Được cái là cụ bà già cả, mắt mũi kèm nhèm, tai hơi nghễnh ngãng nên đâu có biết rằng tôi đang tán sát con mồi như hình với bóng.

     Cô út Lan, như con nhà người ta ở tuổi trăng tròn thi vẫn ngây thơ dáng huyền, đằng này lỡ lạc vào giữa đám ba quân, tên nào cũng như quỷ sứ, như ma nên được trường đời huấn luyện mau hơn trường công lập, đâm ra khôn lanh rất mực. Những cú gạ gẫm tỏ tình của tôi tuy có làm cho cô Lan đẹp lòng nhưng phản ứng lại yếu xìu. Nàng chỉ liếc mắt đưa duyên, tủm tỉm gợi tình, má lúm đồng tình xinh thật là xinh. Tôi cứ nuốt nước bọt cầm hơi mà như người uống ruợu mạnh say ngất ngư con tầu đi vào cơn mộng ảo.

                                                               ***
     Thời gian thấm thoắt thoi đưa, chả mấy chốc đã đến độ xuân về. Khung trời Dalat vốn đẹp não nùng lại còn đèo thêm hoa nở tùm lum, gió mùa xuân tới khiến lòng người càng thêm tha thiết đắm say. Hoa trên đường phố vắng, hoa trong vườn sân nhà, hoa ven hồ quanh chợ, hoa dưới suối ven đèo, hoa trong công viên, hoa khắp ngả núi đồi, hoa khắp mọi nơi.

     Cả một khung trời phô sắc khoe hương như thế, làm sao trong tôi lại không nở được một đóa hoa lòng? Nên tôi nhủ lòng là chuyến này phải đánh bạo một phen xuống dốc nhà bò vào dịp xuân sang để vì Lan kiếm đường cua Lan xem có nên cơm cháo gì không? Chứ cái mửng tán đào kiểu cổ diển hay bán cổ điển này thì có ngày không mất vợ cũng ế vợ!

     Ngày đầu năm, mùng một tết, nhà ai cũng kiêng cữ, xông đất xuất hành hành theo lịch bên Tầu. Nếu tôi lò dò đến sáng sớm, cụ thượng chưa làm xong thu tục xuất ngoại, xông nhà thì phiền phức lắm. Ngộ nhỡ cụ không thăng thượng sĩ nhất, cụ bà ho hen cảm cúm, con gái chưa có đứa nào lấy chồng, quán hàng không khấm khớ thì cụ thượng dám sỉ vả, chửi thầm cái tên hạ sĩ cánh gà đã xông đất nhà cụ đầu năm.

     Biết thân biết phận, tôi rút dù, lại chơi nhà mấy ông trung sĩ cũng ở dưới dốc nhà bò, trước là chúc thết cấp trên, sau là chủ nhà có mời ăn bánh chưng bánh tét, thịt mỡ dưa hành thì đớp cho kềnh bụng, chứ ngày tết đâu có nhà hàng nào mở cửa...

    Qua ngày mùng hai, buổi sáng tôi đi ngắm thiên hạ du xuân. Mùa xuân trên cao nguyên đẹp tuyệt vời là thế mà sao tôi vẫn cứ thấy buồn làm sao ấy! Thì ra Vui xuân chung cả một trời, sầu xuân riêng nặng một nguời tương tư. Tôi tương tư cô út Lan rồi. Cũng may là chưa ốm tương tư đó thôi! Nhưng tôi vẫn chưa dám thò mặt đến nhà ngày mùng hai tết, e khách khứa, lính tráng đến chúc tết cụ thượng đầy nhà, tôi khó mần ăn.

     Ui cha, thời gian chầu trực đợi chờ sao mà nó dài lê thê lướt thướt như vậy. Nằm trong đồn vắng chiều xuân, tôi cứ ngỡ như mình đang là Tư Mã Tương Như bị đì và bị đầy nơi đất trích.

     Qua ngày mùng ba tết, chờ đến quá ngọ, đoán già đoán non rằng giờ này hai cụ đi đáp lễ bà con cho phải phép, tôi mới lò dò bậc đá mon men xuống dốc nhà bò mà tưởng mình đang lên chốn thiên thai, vừa đi vừa lạy thánh mớ bái cho chuyến này công thành danh toại.
Tư dinh cụ thượng là một nhà gỗ mái tôn 3 gian nằm trong khu vườn nhỏ, có hoa có lá sẵn sàng, chung quanh hàng rào bao bọc, rõ ra là thâm nghiêm kín cổng cao tường, cạn dòng lá thắm dứt đường chim xanh. Sau nhà gỗ lại có nhà bếp nho nhỏ và cạnh đó là nhà kho chứa đồ tạp lục.

     Khi tôi sắp đến nhà thì may mắn làm sao, hai cụ từ nhà bước ra ngõ đi chúc tết. Chờ hai cụ đi khỏi, tôi mới tới cổng đánh tiếng gọi cô út Lan, trong bụng mừng thầm như ngày hội lớn. Cô út Lan tươi tỉnh ra mở cổng. Không biết có phải ngày xuân cô trang điểm nên coi bộ mặn mà hay mắt tôi quáng gà, nhìn cô thấy nõn nà mướt mát hẳn ra.

     Tôi mở lời trước:
- Lại chúc tết hai bác đây! Hai bác có nhà chứ, cô Lan?

     Lan lắc đầu:
- Ba má em vừa đi khỏi. Mời anh vào chơi!

     Tôi làm bộ ngần ngừ chưa vào thì cô em lại mời mọc:
- Mời anh vào nhà, còn lì xì em nữa chứ!

    Tôi theo chân cô út, mắt để ý quan sát xem trong nhà này còn những ai để liệu đề phòng, nói năng cho khỏi loạng quạng. Nhà trên nhà dưới vắng teo, coi bộ cả nhà đi chơi ráo trọi. Tôi khấp khởi mừng thầm, phen này đúng là khi nên trời cũng chiều người, tôi tha hồ thao túng con mồi, chạy đâu cho thoát!

     Cô út Lan mời tôi ngồi chơi ăn mứt, nhấm hạt dưa, còn cô xin xuống bếp đun nước pha trà mời khách. Tôi gạt đi mà rằng:
- Người nhà cả, khách khứa gì đâu! Lan khỏi đun nước đun niếc làm chi, ngồi đây cho anh nói chuyện này hay lắm cơ!

     Cô út không chịu ngồi, đứng bên kia bàn tủm tỉm:
- Khỏi nghe chuyện anh đi. Nãy giờ anh đã chúc tết, lì xì Lan chưa?

- À, chúc tết hả? Chúc Lan năm nay cái gì cũng giữ cho mới nguyên nè! Đừng có đẹp hơn nữa nè! Thi đậu tú tài hạng ưu nè! Gì nữa nhỉ! À, có người yêu như... anh nè!

     Cô út la oai oái:
- Đồ quỷ sứ! Anh chúc tết như thế hả? Lan không chịu đâu! Sao hôm nay anh... bạo thế?

     Rồi cô đánh trống lảng:
- Để Lan đi đun nước pha trà mời khách.

    Nói đoạn, cô út thoăn thoắt xuống bếp. Biết rõ là không có ai trong nhà ngoài Lan ra, tôi bèn theo ngay xuống bếp. Cô út lại la:
- Anh ở trên ấy đi! Ba mẹ em mà về bây giờ thì nguy lắm.

     Tôi vờ đáp:
-Anh có làm gì đâu!Thôi Lan lên nhà đi cho anh nói chuyện.

     Cô bé còn đứng dưới bếp. Tôi bèn xáp lại tính ôm cái eo ếch thì cô nàng vùng chạy. Dưới bếp cũng có cái bàn tròn nên cô em chạy quanh né tránh. Còn tui thì lúc đó như con thú say mồi chứ không phải thợ săn nữa, thấy con mồi vượt khỏi tầm tay với thì sẵn trớn vơ quàng, đuổi bắt vòng quanh bàn như mèo vờn chuột.

     Cô út Lan vừa cười vừa kêu chí chóe nhưng tui vẫn không tha. Ngàn năm một thuở mới gặp thiên thời địa lợi , còn nhân thì kể như sắp hòa, làm sao tui lại bỏ qua cho đặng. Dẫu cả quỷnh như tui, tui cũng hiểu rằng đây là cơ hội bằng vàng, nếu không túm lấy thì chả bao giờ tóm được.

     Cô út Lan thấy nguy cấp, nếu loanh quanh dưới bếp trước sau gì cũng bị làm ẩu, bèn chuyển hướng chạy tọt lên nhà trên. Tui đâu có bỏ lỡ, chạy theo sát nút. Lại một màn đuổi bắt quanh chiếc bàn khách trên nhà. Cô út coi bộ hơi mệt nhưng vẫn tiếp tục la oai oái.

     Đúng vào cái lúc có thể ôm đại cô út một cách dứt điểm thì từ trong phòng ngủ, một cậu bé ngái ngủ bước ra, chắc vì tiếng la của cô út Lan khiến nó tỉnh dậy. Tình hình đang thuận lợi, phần thắng nhất định về ta thế mà chỉ vì thằng lỏi tì xuất hiện bất ngờ khiến cho bao nhiêu công lao của tui trở thành dã tràng xe cát...

     Tui đành thay đổi kế hoạch, lập tức đóng vai một người khách đến chúc tết gia đình, ngồi ngay ngắn nghiêm chỉnh trên ghế phòng khách, cắn hạt dưa lách tách, mắt lơ đãng nhìn ngoài kia thiên hạ đón xuân sang, trời xuân hoa nở giao tình. Mà trong lòng tui thời sóng gió tơi bời hoang loạn, tiếc nuối bâng khuâng như vừa đánh mất một cái gì không tiền nào mua được.

     Cô út tình cờ mà có người giải cứu, yên chí không sợ ai đuổi bắt nữa, xuống bếp đun nước pha trà. Lát sau, hai cụ ở đâu về, thấy tui lại chúc tết thì lấy làm vui lắm, sai con gái đem nước lên pha trà mời khách. Cụ thượng hỏi:
- Cậu tới lâu chưa? Ngày tết đi thăm được nhiều nơi rồi chứ!

     Tui thưa gửi cực kỳ lễ phép:
- Dạ, thưa bác, cháu cũng đi được vài nơi. Năm mới, cháu xin kính chúc hai bác cùng toàn gia một năm mới nhất bản vạn lợi, gia đình bình an hạnh phúc...

     Cụ bà lấy bánh chưng, giò thủ, dưa hành làm một mâm đem lên cho cụ ông và tui nhậu. Cụ ông mời rượu, tui cứ từ chối vì không biết uống ruợu. Cụ rót bia băm ba tui cũng xin kiếu vì không biết uống bia. Cả đến thuốc lá tui cũng không hút. Hai cụ cứ khen tui là thanh niên gương mẫu, hiền lành có một. Các cụ có biết đâu rằng mới dăm phút trước đây, tui đuổi con gái cụ chạy có cờ...

     Cô út Lan đứng quanh đó, nghe cha mẹ khen tui, tủm tỉm cười, liếc tui một cú sắc như dao, tà tà xuống bếp...

     Ngày vui nào rồi cũng có lúc tàn, thì ngày vui của tui cũng vậy. Qua mấy mục ăn uống nhấm nháp là lúc tui phải xin kiếu từ các cụ để ra về. Hai cụ tiễn tui ra tận cổng, lại còn chúc tui năm mới đeo lon trung sĩ và lấy vợ nữa chứ!

     Trên đường về nhớ đầy, tui chợt thấy lòng trống vắng bâng khuâng. Lúc xuống dốc nhà bò tới nhà em Lan, tui tưởng như đang mò lên chốn thiên thai, đang bước chân vào lâu đài tình ái. Ấy vậy mà bây giờ từ dốc nhà bò lên trại, tui cứ ngỡ rằng mình đang tụt xuống vực sâu, lạc nẻo thiên đường. Chân bước đi mà hồn như ở lại đâu đó dưới bếp, trên nhà cụ thượng.

     Nằm trong trại, một mình đồn vắng chiều xuân, tui còn tiếc ơi hùi hụi. Giá mà cô út đừng có yểu điệu la làng làm cho thằng cu bé giật mình tỉnh giấc, giá mà cô út chạy chậm lại một tí nữa thôi, giá mà tui chạy nhanh hơn chút nữa, giá mà không có cái bàn dưới bếp trên nhà... biết đâu chừng tụi tui lại chả nên vợ nên chồng, tha hồ ôm em eo ếch!

     Nhưng có một điều chắc chắn là mùa xuân năm ấy, tui đã thực sự trưởng thành. Bởi vì, từ đó tui hiểu thế nào là “Ôm mối tương tư”...

LÊ VĂN PHÚC

Bạn đang theo dõi trang: Văn Hồi Ký Mùa Xuân Dưới Dốc Nhà Bò _ (Lê Văn Phúc) (Hồi Ký)