Đinh Lang,Diễm Liên & Nguyễn Đức Nam (Đà Lạt Ngày Tháng Cũ #40)

1dalat1970.jpg - 99.14 Kb

TÌNH YÊU NHƯ BÓNG MÂY
  
  
     Đà Lạt xưa kia giống như một thiếu nữ tuổi xuân thì, dáng đài các, đã từng làm siêu lòng biết bao nhiêu là văn sĩ, thi sĩ, nhạc sĩ, họa sĩ và cả nhiếp ảnh gia nữa… Thật quyến rũ. Thật đắm say. Ghé thăm Đà Lạt để rồi khi chia tay nhau lại bịn rịn. 

     
KHÁNH GIANG năm 1959 viết về “Đà Lạt với du khách” đã nói:

     “Bạn có sống qua những ngày lặng lẽ u buồn ở Đà Lạt, có ngắm qua những buổi hoàng hôn nhuộm đỏ cánh đồi, có ngồi thu mình nhìn qua giọt mưa nặng trĩu rơi trên cửa kính, có dịp trầm ngâm cô độc say mê theo khói thuốc và hương vị tách cà phê phin đen ngòm, có lủi thủi dưới làn mưa bụi về đêm, có nện gót giày đều đều trên đường phố hoang vắng, có sống qua những giờ phút trống rỗng của cuộc đời và lòng có mang ít nhiều kỷ niệm đau thương, bạn mới cảm được cái “tâm hồn” sâu xa và thấm thía của Đà thành. Và lúc ấy, bạn khó lòng mà rời Đà Lạt được nữa.” 
    
     Tình yêu với Đà Lạt thật muôn vẻ. Khi thì lặng lờ như mặt nước hồ thu êm dịu hay cuồng nhiệt như những bọt nước trắng xóa của thác nước bên đèo. Khi thì giăng mắc như sương khói phủ trên khắp cánh rừng thông. Khi thì tan biến vào thinh không theo tiếng chuông chùa Linh Sơn... tiếng chuông nhà thờ Con Gà... Tình yêu vang vọng và lan đi để rồi hội nhập vào núi đồi Đà Lạt mỗi buổi sáng sớm khi mặt trời còn khuất dạng...

     Phải chăng đối với những ai đã từng sinh trưởng tại Đà Lạt, hay đã có một thời gian dài sinh sống tại đây hoặc chỉ là du khách ghé thăm thành phố trong ít ngày thời Đà Lạt của những ngày tháng cũ đã để lại trong tận cùng tâm khảm con người những niềm thương nỗi nhớ sâu đậm và thiết tha… như suối nguồn tuôn chảy. Nói hoài không hết!

     Sau đây chỉ thâu thập và ghi lại được một phần nào cái tình cảm thương yêu và nhớ nhung đó mà thôi! Mỗi người một vẻ! Tình yêu với Đà Lạt bồng bềnh như bóng mây, một thời đã hội tụ quyến luyến trên bàu trời thành phố cao nguyên thời nay lại man mác dàn trải ra khắp cả bốn phương trời… Nỗi nhớ khôn nguôi!

ĐINH LANG
& DIỄM LIÊN

     ĐINH LANG (Đinh Tiến Dũng) là thân phụ của nữ ca sĩ nhạc trẻ DIỄM LIÊN. Khi nhắc lại chuyện xưa Đà Lạt trong “những ngày vào đời” của mình đã kể lại chuyến đi lên thành phố sương mù với vài người bạn thân, trong đó có Nguyễn Đức Nam, như sau:

     “Thật tình từ ngày vào Nam, tôi chưa biết Đà Lạt bao giờ, mặc dù đã nghe rất nhiều người ca tụng thành phố này: nào là thành phố sương mù, nào là thành phố mộng mơ… Cho nên khi Nam hỏi tôi, tôi đồng ý liền, mặc dù trong túi chỉ vừa đủ 500 đồng để góp với bọn chúng, gọi là để trả chi phí xăng nhớt, ăn uống…

     Sau gần một ngày, chiếc xe Citroen cũ kỹ, ì ạch chở mấy thằng tôi đến Phan Rang, dưới chân đèo Ngoạn Mục thì trời đã tối đen. Chẳng có thằng nào rành về máy móc gì cả, nên xe mới leo đến nửa đèo thì rùng mình dừng lại, không chịu chạy nữa.

     Cả bọn đành phải ra vệ đường vẫy các xe đi ngang qua để xin đi quá giang về Đà Lạt, nhưng chẳng có xe nào chịu dừng lại giữa đêm khuya như thế này cả. Đói bụng quá, nhưng trong xe lại chẳng mang theo đồ ăn gì cả. Thằng Khải bạo dạn nhất bọn, nó đi vào rừng một lúc và mang ra một chùm xoài rừng, ai nấy đành nhai xoài xanh cho đỡ đói bụng. Đến một giờ sau mới có một chiếc xe tải cũ kỹ chịu ngừng lại. Thằng Khải Sẹo lại ra thương thuyết, cuối cùng ông tài xế chịu kéo chiếc xe Citroen và cho tụi tôi về Đà Lạt với giá tiền bằng tất cả số tiền tụi tôi đóng góp. Thế là tiêu tan cái mộng lên Đà Lạt ăn chơi, nhảy đầm…
 
    Trời tờ mờ sáng thì xe tới thành phố Đà Lạt. Thằng Khải và thằng Tiến lãnh nhiệm vụ mang xe tới garage để sửa, còn tôi và Nam thì leo lên cái dốc thật cao để hướng về phía chợ Hòa Bình Đà Lạt.

     Đứng trên đỉnh dốc nhìn về phía Hồ Xuân Hương, giữa làn sương mù bay vương vấn ngang qua mặt, tôi cứ lặng người đi trước cảnh đẹp chưa bao giờ từng thấy. Tôi tưởng như đang lạc vào chốn Bồng Lai Tiên Cảnh trong truyện tiểu thuyết kiếm hiệp vẫn thường tả vậy. Hình ảnh im lìm này, khiến tôi quên hết cả tiếng sóng biển quen thuộc của Nha Trang, thành phố mà tôi vừa mới đi qua.

     Tôi nói với Nam:
     - Chắc là sau này tao sẽ không thể nào rời xa được cái thành-phố kỳ diệu này!
     - Tao cũng nghĩ vậy, Nam trả lời tôi.”

     Không ngờ sau này khi có dịp chọn nhiệm sở, chọn nơi làm việc là ĐINH LANG chọn được ngay thành phố ước mơ Đà Lạt, nơi mình đã từng ghé thăm trước đây và cũng chính tại đây đã gặp lại Nguyễn Đức Nam (mà bạn bè thường gọi là Nam Đin):

     “Thế là mộng ước về Đà Lạt mà tôi ôm ấp từ lâu bây giờ đã trở thành sự thật. Tưởng là ngày trở về Đà Lạt lần này sẽ không còn gặp ai là bạn bè cũ nữa, nhưng tôi không ngờ tôi lại gặp lại cả Nam Đin và Mai Đen nữa. Nam bây giờ đã là một Sĩ Quan quân cụ, đóng tại đồi Nguyễn Tri Phương gần Thị xã Đà Lạt; Mai Đen bây giờ không còn mang cái tên ngỗ nghịch xưa nữa, cô đã là một thiếu nữ xinh đẹp, và là một ca sĩ nổi tiếng của các vũ trường và phòng trà ở Đà Lạt. Chúng tôi gặp nhau, mừng rỡ, rồi cùng rủ nhau ngồi uống cà phê tại Nhà Thủy Tạ bên hồ Xuân Hương, nhắc lại những kỷ niệm xa xưa…”

     ĐINH LANG hồi tưởng lại những ngày khởi đầu cuộc tình của mình trong thời gian phục vụ ở thành phố Đà Lạt và sau cuộc hôn nhân đẹp đẽ là năm cô con gái quý lần lượt ra đời. Một trong những cô con gái đó hiện nay lại là ca sĩ nhạc trẻ duyên dáng tại hải ngoại mang tên Diễm Liên:

     “Tôi đã gặp và yêu một người con gái ở đường Phan Đình Phùng. Nàng tên là Thu Liên.

     Liên sinh ra và lớn lên ngay tại thành phố Đà Lạt, người con gái mang những nét đẹp và dịu dàng đặc biệt của thiếu nữ Đà Lạt mà tôi vẫn đi tìm từ lâu.

     Bỗng dưng,tôi lại nhớ lại lời dặn dò của chị Vân tôi:
     - Nếu cậu muốn chọn nơi nào làm quê hương suốt đời, thì cách tốt nhất là cậu hãy cưới người con gái xứ đó làm vợ, thì cuộc đời cậu sẽ gắn bó với xứ sở đó mãi mãi.

     Tôi yêu Đà Lạt, tôi yêu con gái Đà Lạt, và tôi đã xin phép Mẹ tôi cho tôi được làm đám cưới với Thu Liên (tên nàng) ngay tại thành phố Đà Lạt này. Hôm đám cưới chúng tôi, đương nhiên là có sự tiếp tay của Nam Đin, Lệ Mai và các bạn Đà Lạt của tôi.

     Thời gian thấm thoát trôi qua thật mau, mới ngày nào mà bây giờ trong gia đình chúng tôi đã có thêm năm cô gái Đà Lạt nữa. Người ta thường nói là “ngũ long công chúa” là tốt nhất, Thầy Bói Chiêm (bạn của tôi ở cây số 4 Đà-Lạt) cũng nói thế, và tôi cũng hy vọng vậy.

     Vợ tôi tên Thu Liên, do đó tôi bỗng có ý nghĩ “tiếu lâm” là đặt tên “ngũ long” của tôi theo tên Liên của Mẹ, chỉ khác cái tên lót (còn cái họ vẫn là Đinh Tiến của tôi!), để sau này con gái sẽ theo mẹ lên núi Lang Biang, còn tôi sẽ xuống biển sống một mình vì không có con trai…”

     Năm 2004, đặt bút viết lại những kỷ niệm yêu quý xa xưa của mình, ĐINH LANG bùi ngùi tâm sự:

     “Thấm thoát đã hơn 40 năm trôi nhanh, từ ngày rời thành phố Hải Phòng đầy hoa phượng vỹ, rời mái trường Nguyễn Trãi và Chu Văn An nhiều bạn bè và tuổi trẻ, rời cuộc đời quân ngũ, rời quê hương VN thân yêu, và nhất là phải xa rời thành phố Đà Lạt nhiều kỷ niệm. Thời gian lâu quá mà tôi tưởng như mới hôm qua. Thế mới biết đời người thật quá ngắn ngủi. Bây giờ tôi không còn là chàng trai 19 tuổi mới vào đời đầy nhựa sống nữa, tôi đã là một ông già trên sáu mươi rồi, chóng thật!”

     Và đặc biệt nhắc đến Diễm Liên, cô con gái của mình giờ đây đã chọn nghiệp cầm ca và nổi tiếng với nhạc trẻ:

     “Có một điều tôi không bao giờ nghĩ tới là Diễm Liên đã tự nguyện chọn con đường nghệ sĩ làm lẽ sống cho riêng mình. Bây giờ Diễm Liên đã trở thành “nữ ca sĩ Diễm-Liên” mang biệt-danh “cô bé Nhạc Thính Phòng” quen thuộc với khán thính giả Việt Nam ở hải ngoại. Vẫn là cái tên Diễm Liên do tôi đặt, và đó không phải là cái tên được chọn lựa cho một người ca sĩ. Vẫn là cái tên Đinh Tiến Diễm Liên định mệnh được in mờ nhạt trên tờ giấy khai sanh vẫn còn lưu giữ trong văn khố hộ tịch từ miền sương mù Đà Lạt!”

     Trong tuần báo Ca Dao của nhóm văn nghệ sĩ ở Dallas, nhạc sĩ TRƯỜNG KỲ đã viết về Diễm Liên như sau:

     “Có thể nói Diễm Liên là một trong những ca sĩ mau nổi tiếng nhất trong làng ca nhạc hải ngoại… Diễm Liên sinh trưởng tại Đà Lạt trong một gia đình gồm “ngũ long công chúa”, tất cả đều mang một tên Liên… Ngay cả bà mẹ cũng tên Liên: Thu Liên, là vợ của ký giả Đinh Tiến Dũng, bút hiệu Đinh Lang.”

     Sau hơn mười năm sống xa quê hương, xa thành phố Đà Lạt, cuộc sống tạm ổn định, từ nước ngoài vợ chồng ĐINH LANG rủ nhau thực hiện một chuyến về thăm lại chốn cũ và bùi ngùi ghi lại cảm xúc trong một đêm cuối năm:

     “Đêm nay Đà Lạt đón Giao Thừa trong cái lạnh co ro như hàng chục năm trước đây. Còn vài giờ nữa mới đến giờ cúng Giao Thừa, tôi và Thu Liên dìu nhau lên con dốc đường Minh Mạng để đến khu Hòa Bình xem phong cảnh Đà-Lạt về đêm…

     “…đứng trên đồi dốc, nhìn về hướng một căn nhà nhỏ tối tăm bên cạnh chợ hoa Đà Lạt, bùi ngùi nhớ lại hình ảnh Vũ Trường La Tulip Rouge, vũ trường Night Club, vũ trường Chic Cabarez… năm xưa, với tấp nập khách Đà Lạt hào hoa đến khiêu vũ ở các dancing này hàng đêm. Hình như những tiếng hát của các ca sĩ ngày đó như Thu Hương, Thùy Hương, Thúy Nga (vợ cố nhạc-sĩ HTT), Lệ Thu, Khánh Ly (tức Lệ Mai bạn tôi ngày xưa), Anh Thư, Phong (Trường Chính Trị Kinh Doanh Đà Lạt) vẫn còn đang vang lên trong đêm nay.

     Tôi và Thu Liên đều nhớ lại thời gian cách đây bốn mươi năm trước, chúng tôi đã từng hẹn hò nhau cũng ở nơi đây, cùng đưa nhau đi ăn cơm tám thơm với thịt đông dưa chua, trứng đúc thịt của tiệm cơm Mỹ Hương ở bên kia đường, rồi cùng vào quán Cà Phê Tùng gần đó để nhấm nháp ly cà phê đen thơm nóng, trước khi dìu nhau trong tiếng nhạc ở Vũ-Trường La Tulip Rouge này…”

     Bao người của Đà Lạt ngày tháng cũ đã cùng đồng cảm với những dòng hồi ký trên vì thấy hình ảnh mình thuở nào trong đó. 

NGUYỄN ĐỨC NAM

     Người bạn ngày xưa rủ Đinh Lang lên chơi thăm Đà Lạt là NGUYỄN ĐỨC NAM. Đà Lạt đã gieo vào tâm hồn NGUYỄN ĐỨC NAM thuở trai trẻ những nốt nhạc đầu tiên. Bàng bạc trong những dòng nhạc trữ tình của mình sau này biết bao kỷ niệm đã được ghi lại với cõi lòng nhung nhớ về Đà Lạt những ngày tháng cũ… Có lẽ đây là người nhạc sĩ viết nhiều về Đà Lạt nhất!

     Trời Đà Lạt se lạnh. Cái lành lạnh dễ chịu, mơn man da thịt. Thành phố như bồng bềnh giữa một màn sương khói mờ ảo khiến lòng người e sợ tình  mình cũng bềnh bồng, nổi trôi. Đồi núi mờ sương được điểm trang thêm bằng những rừng thông thơ mộng, tiếng thông rì rào quanh năm như tiếng thầm thì của đôi kẻ yêu nhau. Khi màn đêm buông xuống con dốc vương đầy ánh trăng. Ánh trăng nhuộm mái tóc thề, chảy dài theo bờ vai và trải dài trên mặt đường dốc theo bước chân tình yêu. Nhạc sĩ cảm hứng viết nhạc phẩm “Sương đêm”:

“Đồi thông ngát xanh.
Mơ màng chìm trong khói sương...
Đàn én chao về chốn nao in dáng chiều...”
“Trăng úa rơi trên tóc ai dài hoang dại...
Sương ướt người về qua dốc xưa...”
“Đồi thông tắm trăng vàng tơ nhiễu xưa
như nơi Thiên Đường... ngọc ngà ấu thơ...”

     Thành phố thanh bình, êm ả, con dốc vắng vẻ như tạo thêm cơ hội và điều kiện cho đôi tình nhân thêm khắng khít trong nhạc phẩm “Một thoáng yêu xưa”:

“Dốc vắng vội vã hôn ngây dại...
Tay trong tay xin cùng lạc lối Thiên Thai...
Ngày ấy khi đôi ta còn ngây thơ...”

     Từ đồi núi cao bước chân người tình thả dốc xuống vũng thấp thoai thoải, xuống thung lũng. Từ thung lũng băng ngang qua các cánh rừng rồi sánh vai trở ngược về những con đường vắng quanh co ven hồ. Bóng người yêu thoáng hiện trong nhạc phẩm “Dáng ai bên hồ”:

“Trời gió lạnh căm, đường vắng hồ hoang,
biết đâu tìm nhà ai ấm êm...”
“Mưa khuya rơi buồn trên phím chờ,
Ướt Dáng Ai Bên Hồ, cho làn mây đẫm sương tơ...”

     Đà Lat là thành phố của hoa. Tên một loài hoa được nhắc nhở đến nhiều nhất đó là hoa anh đào. Hoa đua nhau khoe sắc. Hoa đào rực rỡ khắp nơi, tươi thắm như môi người yêu trong nhạc phẩm “Một thoáng yêu xưa”:

“Bóng em về trong nỗi nhớ, ngất ngây vương hồn tôi...
Nhớ mãi hình dáng em yêu kiều...
Hây hây nụ môi tươi hoa đào...”

     Hoa pensée tim tím từng làm sứ giả của mối tình đầu thuở nào được ghi lại trong nhạc phẩm “Tình khúc ngàn năm”:

“Thề yêu em mãi...
Như yêu Pen-sée năm xưa ngây thơ kẹp trong lá thư đầu...
Thề yêu em mãi... như mới quen như vấn vương...”

     Đến với Đà Lạt con người thấy rộn rã trong tâm hồn cái tình cảm lãng mạn đầy văn nghệ. Giọng hát, lời ca, tiếng nhạc như chất xúc tác nhẹ nhàng đưa con người vào tình yêu. Khi màn đêm buông xuống, từ những hộp đêm văng vẳng ra tiếng hát nức nở thấm đượm mãi lòng người trong nhạc phẩm “Sương đêm”:

“Tiếng hát Liêu Trai âm vang vũ trường đó...
Tiếng khóc ca nhi khôn vơi trong miền tối...
Cuộc đời ôi lẻ loi...”

     Lời ca, tiếng nhạc in sâu mãi vào tâm khảm người nghe, âm thanh trữ tình như gợi ra hình ảnh tuyệt vời dù đôi khi kỷ niệm chỉ còn lại là đau thương, phải chăng đây là một thú đau thương như nhạc phẩm “Chiều nhớ” đã ghi lại:

“Nhạc thu réo rắt tình khúc mơ hồ...
Lời hát lóng lánh pha lê... Còn đó dĩ vãng xa mờ...”
“Để tàn canh thâu đàn khóc...
Phím tơ xưa lỡ làng thôi…”

     Nhạc NGUYỄN ĐỨC NAM có bài mang thể điệu “slow” da diết, nồng nàn, có bài mang nhịp điệu “valse” quay cuồng, quý phái, có bài mang nhịp “bolero” tuơi vui, nhí nhảnh, lại có bài mang điệu “tango” uyển chuyển, thanh lịch. Nhưng lời nhạc nói chung, tất cả đều man mác một nỗi buồn. Một cái buồn rã rượi đầy ắp bóng dáng Đà Lạt. Nhạc phẩm ghi năm 1966 mang tựa đề “Sương đêm” (trước kia được đặt tên là “Ban đêm miền sương mù”) đã bộc lộ ra cái cô đơn thổn thức vì dang dở, vì biệt ly:

“Giờ tìm đâu người yêu,
ngày xưa hẹn ước... muôn kiếp bên nhau...”
“Cuộc đời ôi lẻ loi... Tình đâu bền mãi như ước mơ...”
“Em yêu ơi! Bây giờ ta cách chia...
Hương môi xưa chưa tàn trong giấc mơ...”

     Vài năm sau, vào năm 1969, nhạc vẫn mang cái nhung nhớ về dĩ vãng xa xưa trong bản “Dáng ai bên hồ”:

“Chiều ghé miền cao,
tìm bóng người xưa ân tình chưa phút luyến trao...”
“Dĩ vãng chưa phai mờ,
tình đó không bao giờ nhạt nhòa trong dấu yêu...”

     Vài chục năm sau, vào năm 1993, trong cuộc sống xa xứ, nhạc vẫn bùi ngùi, vẫn quằn quại vì dĩ vãng Đà Lạt như trong bản “Một thoáng yêu xưa”:

“Tiếc thương người trong dĩ vãng
phút giây êm đềm qua...
Người cũ sẽ không bao giờ quên nhau...
Tình lỡ có nhớ thương nào nguôi đâu?”

     Đúng ba chục năm sau, vào năm 1996, bản “Mưa trên thung lũng Hồng” vẫn còn vang vọng nỗi chia ly, ngăn cách âm hưởng cùng nỗi hoài hương trên đất khách. Nhạc sĩ nhớ lại phong cảnh thiên nhiên đôi khi chập chờn mờ ảo qua màn mưa. Một màn mưa nhẹ nhàng, rả rích, dai dẳng như tạo cơ hội cho đôi kẻ yêu nhau có dịp sát lại gần nhau hơn để truyền hơi ấm cho nhau:

“Chiều xưa Mưa Trên Thung Lũng Hồng...
một mình ta với người... lời thề xưa nhớ đời...
Chiều xưa mưa trên thung lũng hồng...
đường tình quên lối về... đời êm như suối mơ...”
“Chiều nao... mưa rơi trên phố buồn...
Mưa giăng mắc núi đồi... Cặp tình nhân vai sánh vai...”
“Người ơi... cuộc tình chia cách hoài...
Thuyền tình đã đắm rồi... mà lòng nhớ suốt đời...
Chiều nay mưa rơi trên xứ người...
Một mình trong phố buồn chạnh lòng nhớ cố hương...”

     Hình ảnh Đà Lạt đầy ăm ắp trong tâm hồn người nhạc sĩ. Nỗi nhớ nhung trào dâng qua cả đầu thế kỷ mới, nhất là trong kiếp sống tha hương, thể hiện thành nhạc phẩm của những năm sau năm 2000. Tình của nhạc sĩ với thành phố sương mù quả thật sâu đậm và mãi thủy chung. Một trong những tình khúc day dứt đó là bản nhạc “Đà Lạt, một trời thương nhớ”:

     “Tìm đâu thấy nữa những êm đềm cũ? Tìm đâu thấy nữa những khung trời nhớ? Đà Lạt yêu dấu chìm trong bóng chiều.
     Kỷ niệm yêu đương vấn vương bao ngày. Người ơi có biết lòng ta nhớ hoài?
     Một chiều thu xưa trong mưa lạnh đến thăm tôi. Thời gian như mây trôi. Người mơ vẫn chốn xa vời.
     Vắng xa rồi ý thơ. Vỡ tan rồi ước mơ. Ái ân rồi hững hờ…
     Còn đâu môi hôn ngát hương. Vắng xa rồi tiếng ca. Héo hon rồi kiếp hoa. Dáng yêu rồi xóa nhòa. Trả về ngày xưa ấu thơ.  
     Chiều nay hoang vắng lòng mênh mang nhớ. Phút giây thần tiên với em. Tìm đâu năm tháng tình yêu ngây ngất, niềm vui đắm đuối… Luyến thương không nhạt phai.
     Khúc ca xưa còn đây. Nét yêu xưa đổi thay. Hồn vẫn mong tình đắm say.”

(Trích: “ĐÀ LẠT NGÀY THÁNG CŨ”
Soạn giả: LS. Ngô Tằng Giao)

1.dalat.jpg - 117.83 Kb